Style, kierunki, terminy
orfizm
tendencja artystyczna w obrębie kubizmu związana także z synchronizmem i symultanizmem. W 1911 G. Apollinaire nazwał niektóre płótna kubistów kubizmem orficznym; w latach następnych Apollinaire i in. krytycy określali terminem orfizm już tylko abstrakcją lub na wpół abstrakcyjne malarstwo R. Delaunay'a, S. Terk-Delaunay oraz częściowo F. Kupki i F. Picabii. Orfistyczne obrazy Delaunay'a z 1912-13 (Dyski, Okna) były reakcją na monochromatyczne poszukiwania kubizmu, a zarazem jednym z pierwszych przejawów abstrakcji malarskiej. Delaunay odrzucił tradycje przedmiotowej i perspektywicznej obserwacji na rzecz czystego koloru, ujętego w chromatyczną harmonię "symultanistycznych kontrastów"; liryczne i żywe odczuwanie koloru Delaunay'a nawiązuje do tradycji impresjonizmu i równocześnie opiera się na studium widma słonecznego; wiąże się też z muzyką. Analogie malarstwa abstrakcyjnego z muzyką podkreślał F. Kupka tytułami swoich obrazów (np. Fuga w czerwieni i błękicie). Pierwsze wystawy orfistów odbyły się w Paryżu (1912, 1913), w Monachium i Nowym Jorku (1913). (franc. orphisme, od gr. Orpheus 'Orfeusz')