Style, kierunki, terminy
abstrakcja
sztuka abstrakcyjna, także nieprzedstawiająca, niefiguratywna, bezprzedmiotowa, zwana również abstrakcjonizmem. Terminem tym określa się sztukę nie przedstawiającą świata rozpoznawalnych przedmiotów, oderwaną od obrazowania rzeczywistości. Dzieło abstrakcyjne stanowi autonomiczną, odrębną rzeczywistość, zbudowaną z układów linii, form, barw lub brył. Tendencje do odchodzenia od przedstawiania rzeczywistości obecne były w sztuce wszystkich epok i środowisk, jednak dopiero w XX w. sztuka abstrakcyjna stała się jednym z najważniejszych nurtów artystycznych epoki. Pierwszym w pełni świadomym twórcą sztuki abstrakcyjnej był W. Kandinsky. Jego dziełem jest powstała w 1910 akwarela, w której kompozycji pominięte zostały wszelkie odniesienia do świata rzeczywistego. Pionierami sztuki abstrakcyjnej są K. Malewicz, P. Mondrian i M. Łarionow. Sztuka abstrakcyjna wykazuje duże zróżnicowanie rozwojowe, operuje formami geometrycznymi, konstrukcyjnymi, o zobiektywizowanych kształtach bądź też formami ekspresyjnymi czy lirycznymi, których kształt jest wynikiem subiektywnego przeżycia twórcy. Abstrakcja geometryczna jest wynikiem scjentystycznych i intelektualnych dociekań artystów, prezentuje świat form elementarnych, poddanych rygorystycznym prawidłom kompozycji. Z abstrakcją geometryczną związany jest neoplastycyzm, suprematyzm, konstruktywizm, unizm i op-art. Abstrakcja ekspresyjna bądź liryczna jest zapisem wrażliwości i intuicji twórczej, wyraża bezpośrednią ekspresję i indywidualną emocję. Operuje formami amorficznymi, kaligraficznymi, organicznymi. Z tym nurtem abstrakcji wiąże się twórczość Kandinskiego oraz artystów amerykańskich tworzących ruch abstrakcyjnego ekspresjonizmu - action painting (J. Pollock, F. Kline, W. de Kooning) oraz faszyzmu. Sztuka ta określana jest też mianem - art informel. Pierwsza stała ekspozycja sztuki abstrakcyjnej została otwarta w 1925 w Hanowerze, drugą z kolei utworzono w Łodzi w 1931. W 1925 w Paryżu odbyła się pierwsza międzynarodowa wystawa sztuki abstrakcyjnej zatytułowana "L'art d'aujord'hui". W 1929 powstał ruch "Cercle et Carre", a w 1931 ugrupowanie "Abstraction - Creation". W Polsce sztukę abstrakcyjną uprawiali artyści związani z awangardowymi grupami "Blok", "Praesens" i "a.r." (m.in. W. Strzemiński, K. Kobro, H. Berlewi, M. Szczuka, K. Hiller, H. Stażewski). Indywidualną koncepcję sztuki abstrakcyjnej stworzył Strzemiński swoją teorią - unizmu (niem. Abstraktion, ang., franc. ahstraction, od tac. abstractus 'oddzielony'} Waldemar Baraniewski