malarze
Auguste Renoir 1841-1919
Auguste Renoir pochodził z rodziny skromnych rzemieślników. Jego talent
ujawnił się bardzo wcześnie. Przez wiele
lat bliski Monetowi i impresjonistom,
odszedł od nich, wybierając własną drogą.
U schyłku życia był artystą cenionym i
poszukiwanym, lecz prawdziwy tryumf
jego malarstwa, pełnego zmysłowości i
radosnych scen z życia codziennego,
nastąpił dopiero po jego śmierci.
Urodził się 25 lutego 1841 roku w Limoges. Jego
Ojciec byt krawcem, a matka szwaczką. Pierre-Auguste Renoir spędził dzieciństwo w Paryżu,
w dzielnicy sąsiadującej z Luwrem. Od najmłodszych lat
rodzice podsycali jego pasję do rysunku, mimo ze miał
również uzdolnienia muzyczne. W wieku lat trzynastu
rozpoczął terminowanie u dekoratora porcelany. Moja
praca polegała na malowaniu na białym tle małych bukiecików, za co dostawałem po pięć groszy za tuzin" — opowiadał później sprzedawcy obrazów Ybllardowi. W przerwie
obiadowej biegał do Luwru, by robić rysunki rzeźb lub
kopiować obrazy mistrzów. Wprowadzenie mechanicznego
zdobienia porcelany zmusza Renoira do zmiany zawodu.
Znajduje pracę polegającą na malowaniu stor i wachlarzy.
Zaoszczędza w ten sposób trochę pieniędzy i postanawia dać
sobie spokój z półśrodkami. W wieku 19 lat uzyskuje
uprawnienia kopisty w Luwrze. Rok później zapisuje się do
pracowni Gleyre'a, gdzie przygotowuje egzamin konkursowy
do Akademii Sztuk Pięknych, który zdaje w 1862 roku.
MŁODOŚĆ POD ZNAKIEM IMPRESJONIZMU
W pracowni Gleyre'a zaprzyjaźnia się ze studiującymi
malarstwo: Claudem Monetem (1840-1926), Frederikiem
Bazilleem (1841-1870) i Alfredem Sisley'em (l839-1899). Któregoś dnia mistrz Gleyre rzuca pod adresem
młodego Renoira: „Czyżby pan nie czuł, ze duży palec od
nogi Germanikusa musi mieć w sobie więcej dostojeństwa,
niż palec węglarza zza rogu? Nie! Dla Renoira i jego kolegów z kursu, wyidealizowana wizja antyku przestała mieć
jakiekolwiek znaczenie. Malarze, których cenią to: Delacroix
(l796-l875),Corot (1796-1875),Courbet (l8l9-l877)
i Manet (1832-1883). Odrzucają sztuka pompatyczną,
jedyna dopuszczana na Salon (wystawę paryską o wielkiej
sławie). Jeżeli jednak malarz chce być znany, jeśli chce sprzedawać, jego obrazy muszą pojawić się na Salonie. Renoir
wystawia na Salonie w 18 65. Ale już w roku następnym —
wraz z Manetem i Cezanne'em (l839-1906) — znajdzie się
wśród odrzuconych. Sytuacja ta powtórzy się w roku 1867.
Tym razem jego los dzielą — Monet, Sisley i Bazillc.
W 1867 roku Renoir wprowadza się razem z Monetem
do mieszkania przy ulicy Yisconti, należącego do Bazille'a,
który ma zamożnego ojca i żyje całkiem dostatnio. W ciągu
dnia trzej przyjaciele pracują, a wieczorami chodzą do
kawiarni Guerbois, gdzie przesiaduje ówczesna awangarda
artystyczna. Kiedy pogoda sprzyja, jeżdżą do podparyskiego
lasu Pontainebleau znanego odkąd w pobliskiej wsi Barbizon
malują: Corot, Courbet l Daubigny (I8I7-I878).
W l868 roku jury Salonu kwalifikuje na wystawę nadesłany przez Renoir.i obraz —Liza z parasolki}. Figurująca
na nim Liść Trćhot jest wtedy jego przyjaciółką i natchnieniem. W 1869 roku Renoir spędza wiele czasu w Bougival, u
boku Moneta. W 1870 znów wystawia na Salonie, który
interesuje go jedynie ze względów komercjalnych, gdyż jak
sam mówi „w Paryżu istnieje może z piętnastu prawdziwych
miłośników malarstwa, będących w stanie zainteresować się
malarzem, którego nie było na Salonie."
Wojna francusko-pruska wybucha w sierpniu 1870 roku.
Renoir jest zmobilizowany. Szczęściem mc trafia na front,
cierpi jednak z powodu oddalenia od rodziny i przyjaciół.
Smutek pogłębia żałoba: przyjaciel Bazille ginie jesienią
1870. Zdemobilizowany w marcu 1871 roku, Renoir chwyta za pędzel. Często bywa u Moneta w Argentcuil pod Pary-
żem. Przyjeżdżają tam też Sisley, Pissarro (I830-I903)
i Manet, by malować razem w plenerze. Wspólnie zakładała
Societe d'artistcs — stowarzyszenie, które doprowadzi do
pierwszej wystawy impresjonistów w 1874 roku. Na skutek
ataków krytyki przedsięwzięcie to kończy się dla uczestniczących w nim malarzy finansowym fiaskiem. Stowarzyszenie Artystów zostaje rozwiązane. A jednak kilku kolekcjonerów zaczyna interesować się płótnami impresjonistów.
Państwo Charpentier, na przykład, zachęcają Renoira do dalszego malowania i przedstawiają go wysokim osobistościom
i ludziom interesu, którzy zamawiają u niego portrety.
W 1879 roku malarz wysyła na Salon obraz przedstawiający
Panią Charpentier z dziećmi i odnosi sukces.
MALARZ PODRÓŻNIK
Zapraszany przez swych bogatych klientów Renoir
podróżuje. U dyplomaty Paula Berarda w normandzkim
zamku w Wargemenont wykonuje portrety jego rodziny.
Maluje tez nad brzegami Sekwany. W l88l, śladami
Delacroix rusza w podróż po Algierii. Poprzez rozłąkę
wystawia na próbę swe uczucia do poznanej pod koniec
1879 roku Aliny Charigot. Po powrocie do Francji, jesienią
l88l roku wyjeżdżają razem do Włoch, gdzie podziwiają
mistrzów tamtejszego malarstwa. W drodze powrotnej
Renoir zatrzymuje się na południu Francji, u Cezanne'a.
W roku 1882 choruje na płuca i, za radą lekarza, ponownie
jedzie do Algierii. Następnego roku wyjeżdża na wyspy
nieopodal wybrzeży Normandii. Potem razem z Monetem
jadą na Lazurowe Wybrzeże.
LATA DOJRZAŁOŚCI
Bogatszy o doświadczenia z podróży Renoir pracuje nad
stylem bardziej osobistym. Próbuje swych sił malując obrazy,
na których umieszczone w jasnych dach postaci o wyraźniejszym konturze przywodzą na myśl włoskie freski, a porcelanowe ciała przypominają malarstwo Ingresa. Wystawiony
w 1887 roku obraz trapiące sif należy właśnie do tego okresu
jego twórczości. Od roku 18 8 5 Renoir wyjeżdża często do
F.ssoyes, rodzinnego miasteczka żony, oddalonego o 200
kilometrów na poludniowy-wschód od Paryża, gdzie w końcu kupuje dom. Malując praczki, Renoir łagodzi linie i powraca do stylu bardziej subtelnego, bardziej harmonijnego.
W 1889 wprowadza się do Chateau des Brouillards na
Montmartrze w Paryżu. W 1892 roku zarząd Sztuk Pięknych kupuje ygoDzicwczfta przy pianinie. To wyraz uznania
dla malarza, który poprzez państwowy zakup jeszcze za życia
znajduje się w muzeum. W 1919 roku Renoir zostaje
odznaczony Legią Honorową, z czego jest bardzo dumny.
STAROŚĆ W COLLETTES
Starzejący się malarz cierpi na częściowy paraliż twarzy
i reumatyzm. Lekarze zalecają mu łagodny klimat, więc
począwszy od 1898 roku, jeździ regularnie w okolice Nicei,
do miejscowości Cagnes-sur-Mer. Zamieszka tam na dobre
od 1907 roku, kiedy kupi posiadłość nazywaną — Collettes.
Nadal odwiedza Essoyes, ma również mieszkanie w Paryżu,
przy bulwarze Rochechouart, ale od 1910 roku wszystkie
zimy spędza w Collettes. Ostatnie lata artysty upływają pod
znakiem śmierci bliskich, wojny i choroby. W 1915 umiera
żona, dwaj synowie zostają poważnie ranni w I wojnie
światowe). A jednak Renoir nie przestaje malować. „Myślę, ze
w moim życiu nie było jednego dnia bez malowania" —
wyznaje pod koniec życia. Umarł 2 grudnia 1919 roku.