malarze
Gustave Moreau 1826-1898
Otoczenie, w którym Gustave Moreau
przychodzi na świat sprzyja malarskiemu
powołaniu. Jego ojciec, architekt, esteta
o wielkiej znajomości kultury klasycznej,
zachęca syna do pracy twórczej. Poparcie
ojcowskie wyraża się w sferze psychologicznej, intelektualnej i materialnej.
Całe życie Gustave Moreau mieszka
i pracuje w burżuazyjnym domu, zakupionym dla niego przez ojca w Paryżu .
Gustave Moreau przychodzi na świat 6 kwietnia
1826 roku w Paryżu. Jest pierwszym dzieckiem
Louisa Moreau (1790-1862) i Pauliny Desmoutier (l802-1884), którzy pobrali się 16 maja 1825 roku.
MIŁOŚĆ DO SZTUKI SPRAWĄ RODZINNĄ
Matka Gustave'a Moreau jest córka notabla z Douai na
północy Francji, który po zakończeniu kariery przemysłowca
z branży tekstylnej, został merem w małej miejscowości
w regionie Pas-de-Calais. Ojciec malarza kształcił się w zawodzie architekta u Charlesa Perciera (1764-1838),
architekta cesarza Napoleona I. Odbył tradycyjną podróż do
Włoch, skąd przywiózł wiele rysunków przedstawiających
dzieła architektury. W 1851 roku opublikuje książkę
"Rozważania na temat sztuk pięknych ', w której przedstawi
swoje przemyślenia na temat sztuki.
W rok po narodzinach Gustave'a przychodzi na świat
jego siostra Camille, w Vesoul na wschodzie Francji. Louis
Moreau został tu mianowany architektem departamentu.
Po rewolucji l830 roku rodzina Moreau zamieszkuje na
stałe w Paryżu. Mała Camille umiera przedwcześnie w roku
1840. W 1841 roku Gustave i jego matka wyjeżdżają razem
do Włoch. Gustave przywiezie stamtąd zeszyt szkiców,
zawierających wrażenia z Mediolanu, Wenecji i Florencji.
Następne lato spędza w Bretanii. Potwierdza się jego gust
i talent. Dzięki pomocy ojca, otrzymuje kartę kopisty Luwru.
Po maturze Gustave przygotowuje się do egzaminu Akademii Sztuk Pięknych, do atelier neoklasycznego malarz
Francois Picota (1786-1868). Zostaje przyjęty w roku
1846. W dwa lata później stara się o Grand Prix de Rome -
stypendium fundowane przez państwo francuskie, umożliwiające pobyt i naukę artystów we Włoszech. Udaje mu się
zaliczyć pierwszy etap konkursu, ale w drugim zostaje odrzucony. Próbuje ponownie w roku
l849, przechodzi przez oba
etapy, ale nie otrzymuje nagrody. Opuszcza zatem Akademię Sztuk Pięknych.
POTWIERDZENIE
Gustave Moreau przygotowuje się do Salonu i realizuje na
zamówienie państwowe kopię
obrazu Annibala Carrache
(I560-1609) z muzeum
Luwru. W l851 roku państwo
zamawia u niego inna kopię, ale tym razem artysta
protestuje: pragnie sprzedawać swoje wtasne prace.
Administracja poddaje się i Gustave Moreau otrzymuje
zaliczkę w wysokości 300 franków na płótno oryginalne.
W 1852 roku wystawia na Salonie Pietę, obraz dużego formatu, nad którym pracował od trzech lat (dzisiaj zaginiony).
16 października tego samego roku, ojciec Gustave'a
Moreau nabywa dla syna dom, pod
numerem 14 przy ulicy Rochefoucauld, w prawobrzeżnym Paryżu,
niedaleko dworca Saint-Lazare. W tym
uprzywilejowanym i urządzonym
według gustów burżuazji miejscu,
Moreau urządza na trzecim piętrze swa pracownię.
Pracuje w doskonałych warunkach i
otrzymuje często zamówienia państwowe, obraca się w kręgach oficjalnych artystów. Do szczęścia brakuje
mu jednej rzeczy: długiej podróży po
Włoszech, tego podstawowego etapu
edukacji klasycznego malarza.
Wielokrotnie napomyka o możliwości podróży i nagle 1857 roku
wyjeżdża pospiesznie do Rzymu. Ten pośpiech tłumaczy bez wątpienia ciąża
młodej dziewczyny o imieniu Marie,
tyle tylko, ze wkrótce potem wyszła za mąż i urodziła syna
Matka Gustave'a cieszy się w liście adresowanym do syna,
ze nic poślubił Marie; jej zdaniem, małżeństwo i ojcowstwo
stanowiłyby poważną przeszkodę w jego karierze.
We Włoszech Gustave Moreau poświęca się całkowicie
malarskiemu powołaniu. Po pobycie w Rzymie jedzie do
Florencji, gdzie wykonuje kopie w muzeum Uffizi. Spotyka
tam Edgara Degasa (1834-1917), z którym zaprzyjaźnia
się i odtąd razem podróżują. W sierpniu 1858 roku rodzice
Moreau dołączają do syna. Przebywają w Mediolanie,
później w Wenecji i Florencji, na końcu zaś w Rzymie. Cała
rodzina powraca do Paryża we wrześniu 1859 roku.
CZAS SUKCESU
Po dwóch latach nieobecności, Moreau powraca do swego
atelier przy ulicy Rochefoucauld. Spotyka młodą guwernantkę, Alexandrine Dureux, w której się zakochuje.
Ich dwudziestopięcioletni związek będzie zachowany w sekrecie.
Malarz i pisarz Eugene Fromentin (l820-1876), z którym
Moreau przyjaźni się od 1854 roku, przedstawia mu potencjalnych nabywców jego płócien.
W l862 roku umiera ojciec Moreau
Mimo nieszczęścia malarz kontynuuje
różnorodne prace: seanse w atelier,
kopie w Luwrze oraz studia żywych
zwierzy w menażerii Muzeum
Historii Naturalnej. Zdobywa
medal na Salonie 1864 roku.
Fredenc de Courcy, przyjaciel zajmujący się zdobnictwem realizuje
na podstawie jego dzieł emalie.
Sprzedają się one dobrze. Obrazy
Moreau również. Ich sprzedażą i księgowością zajmuje się matka malarza
W l868 roku Moreau zostaje członkiem jury konkursu Grand Prix de Rome.
W 1870 roku, kiedy Francja wypowiada
wojnę Prusom, malarz jest w Paryżu. Wojska
pruskie rozbijają armię francuska pod Sedanem i idą na
Paryż, Moreau zaciąga się do Gwardii Narodowej, aby bronić
stolicy. Wiosną 1871 roku jego ramię jest sparaliżowane
w wyniku reumatyzmu stawów, którego nabawił się w czasie
służby na murach obronnych w listopadzie poprzedniego
roku. W czerwcu musi więc wyjechać na leczenie.
Po powrocie do Paryża sprzedaż i zamówienia nabierają
regularnego rytmu. W roku 1873 dzięki Henri'emu Cernuschi (1821-1896), bogatemu kolekcjonerowi, malarz zaczyna interesować się sztuką Dalekiego Wschodu. Państwo
zamawia u niego dekorację kaplicy Dziewicy Maryi w parys-
kim Panteonie. Moreau jednak odmawia: "Pragnę pozostać
malarzem obrazów" - mówi.
W 1875 roku Gustave Moreau otrzymuje Legię Honorowa. Odznaczony, uznany i bardzo ceniony przez niektórych wielbicieli sztuki, pracuje bez wytchnienia. Szkicuje
tropikalne kwiaty w szklarniach Muzeum Historii Naturalnej i z notatnikiem w ręku przechadza się po salach paryskich muzeów. Na Wystawie Światowej w 1878 roku
w Paryżu prezentuje około dziesięciu dzieł i otrzymuje
medal. W 1880 roku bierze po raz ostatni udział w Salonie.
W lipcu 1884 roku umiera matka artysty. Pogrążony
w smutku, przestaje pracować przez szereg miesięcy. W następnych latach wyjeżdża często z Paryża, aby uciec od
bolesnych wspomnień. Wszędzie towarzyszy mu Alexandrine, która w 1889 roku nagle zaczyna chorować i w 1890
roku umiera. Na grobie tej, której nigdy nie poślubił, malarz
każe umieścić ich połączone inicjały: "A.G."
Moreau, który jest już członkiem rozmaitych jury, decydujących o przyjęciu dzieł na wystawy, zostaje w 1888 roku
wybrany do Akademii Sztuk Pięknych. Bywa w środowisku
symbolistów i naucza malarstwa, jego uczeń, przed którym
jest wspaniała przyszłość, nazywa się Henri Matisse (l869-1954). W maju 1895 roku, po ukończeniu olbrzymiego
obrazu Jupiter i Semcle, przystępuje do realizacji swego
ostatniego wielkiego projektu: przekształcenia własnego
domu w muzeum. Chce w ten sposób udostępnić swoje
dzieło i zapewnić jego konserwację.
Gustave Moreau umiera 18 kwietnia 1898
roku w Paryżu. Zostaje pochowany w grobowcu
swoich rodziców na cmentarzu Montmartre,
niedaleko grobu Alexandrine Dureux.