architekci
Tylman z Gameren 1632-1706
Tylman van Gameren, Tylman Gamerski, architekt polski pochodzenia holenderskiego. Pochodził przypuszczalnie z Utrechtu, był w Niemczech i Włoszech, nim przed 1666 przybył do Polski, gdzie mianowany architektem królewskim (1672) i uszlachcony (1685) pozostał do końca życia. Pracował tu dla trzech kolejnych królów i wielu rodów magnackich. Był przede wszystkim projektantem, zlecającym wykonawstwo innym budowniczym. Stworzył własną odmianę klasycyzującego baroku, w którym łączył elementy włoskie (zwłaszcza palladiańskie), francuskie (stylu Ludwika XIV) i holderskie Jego pałace cechuje jasna kompozycja bryły (prostokątny korpus z ryzalitami centralnymi i narożnymi, z których ostatnie przybierają postać wież lub pawilonów) i racjonalne rozplanowanie wnętrza (reprezentacyjne sale w części środkowej, apartamenty mieszkalne po bokach) oraz oszczędność dekoracji (motywy klasyczne, częste użycie wielkiego porządku). W projektach kościołów "Sięgał chętnie do form centralnych (warszawskie kościoły Sakramentek, 1688-92, i Bernardynów na Czemiakowie, 1689-93), choć umiał mistrzowsko wykorzystać rozwiązania dojrzałego baroku rzymskiego (kościół św. Anny w Krakowie, 1689-1704). Odrębny charakter miał warszawski Marywil - wielki kompleks handlowo-mieszkalny, połączony z kościołem, z dużym wewnętrznym dziedzińcem (1691-95). Do ważniejszych pałaców Tylmana należą: Krasińskich (1689-95), Gnińskich (Ordynacki, 1681-85), Ossolińskich (ok. 1694, późniejszy Bruhla), Kotowskich (1683-88 - wszystkie w Warszawie; Łazienka w Ujazdowie (1676-83) oraz rezydencje w Puławach (1669-77), Starym Otwocku (1682-89) i Nieborowie (1695-97).