architekci
Bartolommeo di Michelozzo 1396-1472
Rzeźbiarz i architekt wyróżniający się skrajną elegancją i wyrafinowaniem stylu, pozbawiony jednak geniuszu swych wielkich współczesnych - Donatella i Brunelleschiego. Urodzony we Florencji, syn Bartolommea di Gherardo (pochodzącego z Burgundii) był najpierw pomocnikiem Ghibertiego (1417-24), a następnie dzielił pracownię z Donatellem (1425-33)- W połowie lat trzydziestych zaczął zwracać uwagę na architekturę i stał się w 1446 następcą Brunelleschiego (jako capomaestro) przy budowie katedry. Pierwsze swe ważne dzieła stworzył dla rodu Medyceuszy. Ok. 1433 dodał uroczy dziedziniec i loggię do ich obronnej willi w Careggi, a jedenaście lat później rozpoczął budowę Palazzo Medici-Riccardi we Florencji, pierwszego renesansowego pałacu o masywnym rustykowanym cokole, dwóch wyższych kondygnacjach pokrytych bardziej wygładzonymi ciosami, nakrytych wydatnym gzymsem. Za tą odstręczającą, przypominającą twierdze fasadą znajduje się arkadowy cortile, wywodzący się z Ospedale degli Innocenti Brunelleschiego. Willa medycejska w Caffagiolo jest znów masywna jak twierdza, natomiast dla kontrastu Villa Medici we Fiesole (1458-61, silnie przebudowana w XVIII w.) jest lekka i elegancka. W 1437 Michelozzo rozpoczął prace nad klasztorem S. Marco we Florencji, gdzie zaprojektował zakrystię (1437-43), krużganki oraz lekką, harmonijną bibliotekę (1441). Pomiędzy 1444 i 1455 zaprojektował trybunę i zakrystię SS. Annunziata. Trybuna (ukończona przez Albertiego) ma plan centralny, nawiązujący bez wątpienia do kościoła Sta Maria degli Angeli Brunelleschiego, lecz jeszcze bliższy starożytnej architekturze rzymskiej - świątyni Minerva Medica. Był to pierwszy budynek na planie centralnym wzniesiony w okresie renesansu, w którym odzwierciedla się zarówno dążenie do ożywienia antycznej formy, jak zainteresowanie figurą kręgu, jako symbolem universum i wieczności. W Pistoi Michelozzo wzniósł niewielki kościół Sta Maria delle Grazie (1452), gdzie zastosował formę wczesnochrześcijańskich i bizantyńskich budowli na planie kwadratu, z centralną kopułą i narożnymi kaplicami kopułowymi. Ok. 1462 Michelozzo był w Mediolanie, gdzie przypuszczalnie wykonywał prace przy Banku Medyceuszy. On również wzniósł kaplicę Portinarich przy kościele S. Eustorgio w Mediolanie (ok. 1462), która zawdzięcza wiele zakrystii Brunelleschiego przy kościele S. Lorenzo. Budową tej kaplicy Michelozzo zapoczątkował renesans w Lombardii. Od 1462 do 1463 przebywał w Dubrowniku, gdzie zaprojektował Palazzo dei Rettori.